Önbellek, bir WordPress sitesini hızlandırmak için atabileceğin en etkili tek adımdır. Kulağa teknik gelebilir ama mantığı aslında çok basit; bir kez anladığında neden bu kadar işe yaradığını da görürsün. Bu yazıda önbelleğin ne olduğunu, WordPress’i nasıl hızlandırdığını ve hangi eklentiyle kurulacağını anlatıyorum.
WordPress bir sayfayı nasıl üretir
Önbelleğin ne yaptığını anlamak için önce WordPress’in normalde nasıl çalıştığını bilmek gerekir. Bir ziyaretçi sayfayı açtığında WordPress şunları yapar: veritabanına bağlanır, gerekli içeriği sorgular, PHP kodunu çalıştırır, temayı ve eklentileri devreye sokar, her şeyi birleştirir ve sonunda tarayıcıya gönderilecek HTML sayfasını o anda, sıfırdan üretir.
Bu işlem her ziyarette baştan tekrarlanır. Az trafikte bu bir sorun değil. Ama sayfa karmaşıksa ve aynı anda çok ziyaretçi varsa, sunucu her biri için aynı ağır işi tekrar tekrar yapar, yorulur ve açılış gecikir. Bunu, her müşteri için aynı yemeği sıfırdan pişirmeye benzetebilirsin; oysa aynı yemek tekrar tekrar istenir.
Önbellek ne yapar
Önbellek eklentisi bu israfı ortadan kaldırır. Bir sayfa ilk kez üretildiğinde, sonucu hazır bir dosya olarak saklar. Bir sonraki ziyaretçi geldiğinde, WordPress’i baştan çalıştırmaya hiç gerek kalmadan o hazır dosyayı doğrudan sunar.
Yani ağır iş bir kez yapılır, sonra defalarca aynı hazır sonuç teslim edilir. Sonuç olarak açılış süresi çoğu zaman saniyenin altına iner ve sunucunun üstündeki yük ciddi biçimde azalır. Aynı anda gelen yüzlerce ziyaretçiyi, sunucu zorlanmadan karşılayabilir hale gelir. Önbelleğin bu kadar etkili olmasının sırrı budur: aynı işi tekrar tekrar yapmak yerine bir kez yapıp saklamak.
Hangi eklentiyi seçmeli
WordPress için pek çok ücretsiz ve iyi önbellek eklentisi var. WP Super Cache, W3 Total Cache ve WP Fastest Cache en yaygın olanları. Çoğu site için bu eklentilerden birini kurup varsayılan ayarlarıyla açman bile gözle görülür bir hız kazancı verir; ince ayar yapmadan da işe yararlar.
Sunucun LiteSpeed ise LiteSpeed Cache en iyi seçimdir, çünkü doğrudan sunucuyla birlikte çalışır ve diğerlerinden çok daha derin bir önbellekleme yapar. Hangi sunucuda olduğunu bilmiyorsan hosting firmana sorabilirsin.
Nelere dikkat etmeli
Önbellek güçlü bir araçtır ama bazı sayfalarda dikkatli olmak gerekir. İçeriği kişiye ve ana göre değişen sayfalar, örneğin sepet, üyelik ve hesap sayfaları önbelleğe alınmamalı; yoksa bir kullanıcı başkasının sepetini görebilir. Neyse ki iyi eklentiler bu sayfaları otomatik olarak önbelleğin dışında tutar. Yine de bir e-ticaret siten varsa bu ayarı bir kez kontrol etmekte fayda var.
Bir de şunu unutma: içeriği güncellediğinde, önbellekteki eski sürüm hemen değişmezse ziyaretçi eski hali görür. İyi eklentiler bir yazıyı güncellediğinde ilgili önbelleği kendiliğinden yeniler; ama büyük bir tasarım değişikliği yaptıysan önbelleği elle temizlemek en garantisidir. Değişikliğin görünmüyorsa, ilk bakacağın yer önbellek olsun.
İlgili Rehberler
- Görselleri sıkıştırmak: en büyük hız kazancı
- WordPress için en iyi hosting nasıl seçilir
- CDN nedir, siteyi nasıl hızlandırır
Siteniz yavaş mı açılıyor? Bunu kendiniz uğraşmak istemiyorsanız, WordPress site hızlandırma hizmetime göz atabilirsiniz.
Bu konunun tüm rehberi: WordPress Hız ve Performans Rehberi
